راهنمای جامع ⭐️ انواع دستگاه جوش: کدام برای شما مناسب است؟ 🛠️

جوشکاری، فرآیندی حیاتی در صنایع مختلف از ساخت و ساز گرفته تا خودروسازی و هوافضا، نقشی اساسی در اتصال قطعات فلزی و ایجاد سازه‌های مستحکم ایفا می‌کند. انتخاب دستگاه جوش مناسب، کلید دستیابی به نتایج مطلوب، ایمنی و راندمان بالا در هر پروژه جوشکاری است. اما با تنوع گسترده دستگاه‌های جوش موجود در بازار، انتخاب گزینه مناسب می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. در این راهنمای جامع، به بررسی انواع دستگاه‌های جوش، کاربردها، مزایا و معایب هر کدام می‌پردازیم تا شما را در انتخاب بهترین دستگاه جوش برای نیازهایتان یاری کنیم.

دستگاه‌های جوش، بر اساس نوع جریان (AC یا DC)، فرآیند جوشکاری (SMAW، GMAW، GTAW و غیره) و نوع مولد نیرو (ترانسفورماتور، اینورتر، ژنراتور و غیره) دسته‌بندی می‌شوند. هر نوع دستگاه جوش، ویژگی‌ها و کاربردهای خاص خود را دارد و برای پروژه‌های مختلف، مناسب‌تر است.

انواع اصلی دستگاه‌های جوش

در این بخش، به بررسی دقیق‌تر انواع اصلی دستگاه‌های جوش می‌پردازیم:

1. دستگاه جوش SMAW (Stick Welding) یا جوشکاری با الکترود دستی

جوشکاری SMAW که با نام جوشکاری با الکترود دستی یا جوشکاری قوسی فلزی با پوشش (Shielded Metal Arc Welding) نیز شناخته می‌شود، یکی از قدیمی‌ترین و پرکاربردترین روش‌های جوشکاری است. در این روش، از یک الکترود روکش‌دار به عنوان فلز پرکننده و یک منبع جریان الکتریکی برای ایجاد قوس الکتریکی بین الکترود و قطعه کار استفاده می‌شود. روکش الکترود، گاز محافظی ایجاد می‌کند که از حوضچه جوش در برابر آلودگی‌های جوی محافظت می‌کند.

• مزایا:

  * تطبیق‌پذیری بالا: جوشکاری SMAW را می‌توان بر روی انواع فلزات از جمله فولاد، چدن، فولاد ضد زنگ و آلومینیوم انجام داد. * قابل حمل و نقل آسان: دستگاه‌های جوش SMAW معمولاً کوچک و سبک هستند و به راحتی قابل حمل و نقل هستند. * هزینه اولیه پایین: هزینه خرید دستگاه جوش SMAW و تجهیزات جانبی آن، نسبتاً پایین است. * مناسب برای جوشکاری در فضای باز: جوشکاری SMAW در برابر باد و شرایط آب و هوایی نامساعد، مقاوم است.

• معایب:

  * مهارت بالای اپراتور: جوشکاری SMAW نیاز به مهارت و تجربه بالایی دارد. * نرخ رسوب پایین: نرخ رسوب فلز پرکننده در جوشکاری SMAW، نسبتاً پایین است. * تولید سرباره: جوشکاری SMAW، سرباره تولید می‌کند که باید پس از هر پاس جوشکاری، تمیز شود. * مناسب برای قطعات نازک نیست: جوشکاری SMAW برای جوشکاری قطعات نازک، مناسب نیست.

کاربردها: جوشکاری SMAW در ساخت و ساز، تعمیر و نگهداری، لوله‌کشی، صنایع دریایی و بسیاری از صنایع دیگر کاربرد دارد.

2. دستگاه جوش GMAW (MIG/MAG Welding) یا جوشکاری با گاز محافظ

جوشکاری GMAW که با نام جوشکاری MIG/MAG (Metal Inert Gas/Metal Active Gas) نیز شناخته می‌شود، یک فرآیند جوشکاری قوس الکتریکی است که در آن از یک سیم جوش پیوسته به عنوان فلز پرکننده و یک گاز محافظ برای محافظت از حوضچه جوش استفاده می‌شود. در جوشکاری MIG، از گازهای بی‌اثر مانند آرگون و هلیوم به عنوان گاز محافظ استفاده می‌شود، در حالی که در جوشکاری MAG، از گازهای فعال مانند دی‌اکسید کربن یا مخلوطی از گازهای فعال و بی‌اثر استفاده می‌شود.

• مزایا:

  * سرعت جوشکاری بالا: جوشکاری GMAW، سرعت جوشکاری بالایی دارد. * نرخ رسوب بالا: نرخ رسوب فلز پرکننده در جوشکاری GMAW، بالا است. * جوشکاری تمیز: جوشکاری GMAW، سرباره تولید نمی‌کند. * مناسب برای جوشکاری قطعات نازک و ضخیم: جوشکاری GMAW برای جوشکاری قطعات نازک و ضخیم، مناسب است.

• معایب:

  * هزینه اولیه بالا: هزینه خرید دستگاه جوش GMAW و تجهیزات جانبی آن، نسبتاً بالا است. * نیاز به گاز محافظ: جوشکاری GMAW نیاز به گاز محافظ دارد که هزینه اضافی را به همراه دارد. * حساسیت به باد: جوشکاری GMAW در برابر باد، حساس است و نیاز به محافظت دارد.

کاربردها: جوشکاری GMAW در خودروسازی، ساخت و ساز، صنایع فلزی، رباتیک و بسیاری از صنایع دیگر کاربرد دارد.

3. دستگاه جوش GTAW (TIG Welding) یا جوشکاری با گاز تنگستن

جوشکاری GTAW که با نام جوشکاری TIG (Tungsten Inert Gas) نیز شناخته می‌شود، یک فرآیند جوشکاری قوس الکتریکی است که در آن از یک الکترود تنگستن غیرمصرفی برای ایجاد قوس الکتریکی و یک گاز بی‌اثر (مانند آرگون) برای محافظت از حوضچه جوش استفاده می‌شود. در جوشکاری GTAW، می‌توان از فلز پرکننده استفاده کرد یا بدون آن جوشکاری را انجام داد.

• مزایا:

  * جوشکاری با کیفیت بالا: جوشکاری GTAW، جوش‌های با کیفیت بالا و بدون عیب و نقص ایجاد می‌کند. * کنترل دقیق بر فرآیند جوشکاری: جوشکاری GTAW، کنترل دقیق بر جریان، ولتاژ و فلز پرکننده را فراهم می‌کند. * مناسب برای جوشکاری انواع فلزات: جوشکاری GTAW برای جوشکاری انواع فلزات از جمله آلومینیوم، فولاد ضد زنگ، مس و منیزیم، مناسب است. * جوشکاری تمیز: جوشکاری GTAW، سرباره تولید نمی‌کند.

• معایب:

  * سرعت جوشکاری پایین: جوشکاری GTAW، سرعت جوشکاری پایینی دارد. * مهارت بالای اپراتور: جوشکاری GTAW نیاز به مهارت و تجربه بالایی دارد. * هزینه اولیه بالا: هزینه خرید دستگاه جوش GTAW و تجهیزات جانبی آن، نسبتاً بالا است. * حساسیت به باد: جوشکاری GTAW در برابر باد، حساس است و نیاز به محافظت دارد.

کاربردها: جوشکاری GTAW در صنایع هوافضا، خودروسازی، ساخت تجهیزات پزشکی، ساخت جواهرات و بسیاری از صنایع دیگر کاربرد دارد.

4. دستگاه جوش FCAW (Flux-Cored Arc Welding) یا جوشکاری با سیم توپودری

جوشکاری FCAW (Flux-Cored Arc Welding) یک فرآیند جوشکاری قوس الکتریکی است که در آن از یک سیم جوش لوله‌ای حاوی فلاکس به عنوان فلز پرکننده استفاده می‌شود. فلاکس موجود در سیم جوش، گاز محافظی ایجاد می‌کند که از حوضچه جوش در برابر آلودگی‌های جوی محافظت می‌کند. جوشکاری FCAW می‌تواند با یا بدون گاز محافظ خارجی انجام شود.

• مزایا:

  * سرعت جوشکاری بالا: جوشکاری FCAW، سرعت جوشکاری بالایی دارد. * نرخ رسوب بالا: نرخ رسوب فلز پرکننده در جوشکاری FCAW، بالا است. * مناسب برای جوشکاری فولادهای ضخیم: جوشکاری FCAW برای جوشکاری فولادهای ضخیم، مناسب است. * مقاوم در برابر باد: جوشکاری FCAW نسبت به جوشکاری GMAW، در برابر باد مقاوم‌تر است.

• معایب:

  * تولید سرباره: جوشکاری FCAW، سرباره تولید می‌کند که باید پس از هر پاس جوشکاری، تمیز شود. * دود و گازهای مضر: جوشکاری FCAW، دود و گازهای مضر بیشتری نسبت به جوشکاری GMAW تولید می‌کند. * هزینه سیم جوش بالا: هزینه سیم جوش FCAW، بیشتر از سیم جوش GMAW است.

کاربردها: جوشکاری FCAW در ساخت و ساز، پل‌سازی، کشتی‌سازی و بسیاری از صنایع سنگین دیگر کاربرد دارد.

5. دستگاه جوش زیرپودری (SAW)

جوشکاری زیرپودری (Submerged Arc Welding - SAW) یک فرآیند جوشکاری اتوماتیک است که در آن قوس الکتریکی و حوضچه جوش در زیر یک لایه پودر محافظ مدفون می‌شوند. این پودر، از حوضچه جوش در برابر آلودگی‌های جوی محافظت می‌کند و همچنین به عنوان یک عایق حرارتی عمل می‌کند و از اتلاف حرارت جلوگیری می‌کند.

• مزایا:

  * سرعت جوشکاری بسیار بالا: جوشکاری SAW، سرعت جوشکاری بسیار بالایی دارد. * نرخ رسوب بسیار بالا: نرخ رسوب فلز پرکننده در جوشکاری SAW، بسیار بالا است. * جوش‌های با کیفیت بالا: جوشکاری SAW، جوش‌های با کیفیت بالا و یکنواخت ایجاد می‌کند. * مناسب برای جوشکاری فولادهای ضخیم: جوشکاری SAW برای جوشکاری فولادهای ضخیم، بسیار مناسب است.

• معایب:

  * محدودیت در موقعیت جوشکاری: جوشکاری SAW فقط در موقعیت‌های افقی و تخت قابل انجام است. * نیاز به تجهیزات پیچیده: جوشکاری SAW نیاز به تجهیزات پیچیده و گران‌قیمت دارد. * تولید سرباره: جوشکاری SAW، سرباره تولید می‌کند که باید پس از هر پاس جوشکاری، تمیز شود.

کاربردها: جوشکاری SAW در ساخت مخازن تحت فشار، کشتی‌سازی، ساخت لوله‌های انتقال نفت و گاز و بسیاری از صنایع سنگین دیگر کاربرد دارد.

انواع مولد نیرو در دستگاه‌های جوش

علاوه بر نوع فرآیند جوشکاری، نوع مولد نیرو نیز در انتخاب دستگاه جوش مناسب، نقش مهمی ایفا می‌کند. انواع اصلی مولد نیرو در دستگاه‌های جوش عبارتند از:

1. ترانسفورماتور

دستگاه‌های جوش ترانسفورماتوری، از یک ترانسفورماتور برای تبدیل ولتاژ بالای برق ورودی به ولتاژ پایین و جریان بالای مورد نیاز برای جوشکاری استفاده می‌کنند. این نوع دستگاه‌ها، ساده، بادوام و نسبتاً ارزان هستند، اما سنگین و حجیم هستند و راندمان پایینی دارند.

2. اینورتر

دستگاه‌های جوش اینورتر، از مدارهای الکترونیکی پیشرفته برای تبدیل برق AC به DC و کنترل دقیق جریان و ولتاژ جوشکاری استفاده می‌کنند. این نوع دستگاه‌ها، سبک، کوچک، کم‌مصرف و دارای راندمان بالایی هستند و امکان تنظیم دقیق پارامترهای جوشکاری را فراهم می‌کنند.

3. ژنراتور

دستگاه‌های جوش ژنراتوری، از یک موتور احتراقی (بنزینی یا دیزلی) برای تولید برق مورد نیاز برای جوشکاری استفاده می‌کنند. این نوع دستگاه‌ها، برای جوشکاری در مکان‌هایی که دسترسی به برق وجود ندارد، مناسب هستند. در دستگاه جوش از نوع جریان ثابت الکترود مورد استفاده قرار میگیرد که مانند سیم لحیم در لحیم کاری است و در دستگاه جوش با ولتاژ ثابت از نوع جوشکاری گازی استفاده می شود.

4. دینام

دستگاه‌های جوش دینامی، از یک موتور الکتریکی برای چرخاندن یک دینام و تولید برق DC مورد نیاز برای جوشکاری استفاده می‌کنند. این نوع دستگاه‌ها، راندمان بالایی دارند و آلودگی کمتری نسبت به دستگاه‌های جوش ژنراتوری تولید می‌کنند، اما نیاز به منبع برق دارند.

نکات مهم در انتخاب دستگاه جوش مناسب

برای انتخاب دستگاه جوش مناسب، باید به عوامل مختلفی توجه کرد، از جمله:

مقایسه دستگاه‌های جوش اینورتر با ترانسفورماتور

دستگاه‌های جوش اینورتر و ترانسفورماتور، دو نوع رایج دستگاه جوش هستند که هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند. در جدول زیر، به مقایسه این دو نوع دستگاه می‌پردازیم:

معرفی برندهای معتبر دستگاه جوش در ایران

در بازار ایران، برندهای مختلفی در زمینه تولید و عرضه دستگاه‌های جوش فعالیت می‌کنند. برخی از برندهای معتبر و شناخته شده عبارتند از:

انتخاب برند مناسب، به نیازها، بودجه و ترجیحات شما بستگی دارد. قبل از خرید، بهتر است تحقیق کنید و نظرات کاربران را مطالعه کنید.

فروشگاه ابزار آذین: انتخابی مطمئن برای خرید دستگاه جوش

در میان فروشگاه‌های عرضه کننده ابزار و دستگاه‌های جوش، فروشگاه ابزار آذین با ارائه محصولات با کیفیت و خدمات متمایز، جایگاه ویژه‌ای کسب کرده است. فروشگاه ابزار آذین با ارائه طیف گسترده‌ای از دستگاه‌های جوش از برندهای معتبر، به مشتریان خود امکان می‌دهد تا بر اساس نیازها و بودجه خود، بهترین گزینه را انتخاب کنند.

یکی از مزایای خرید از فروشگاه ابزار آذین، ارائه مشاوره تخصصی توسط کارشناسان مجرب است. کارشناسان فروشگاه ابزار آذین با بررسی نیازها و شرایط کاری مشتریان، آن‌ها را در انتخاب دستگاه جوش مناسب راهنمایی می‌کنند. علاوه بر این، فروشگاه ابزار آذین خدمات پس از فروش گسترده‌ای را به مشتریان خود ارائه می‌دهد، از جمله آموزش کار با دستگاه، تعمیر و نگهداری و تامین قطعات یدکی.

در مقایسه با رقبایی مانند دیجی‌کالا و ترب، فروشگاه ابزار آذین تمرکز بیشتری بر ارائه محصولات تخصصی و خدمات مشاوره دارد. در حالی که دیجی‌کالا و ترب بیشتر به عنوان پلتفرم‌های فروشگاهی عمومی شناخته می‌شوند، فروشگاه ابزار آذین به طور خاص در زمینه ابزار و تجهیزات صنعتی فعالیت می‌کند و تخصص بیشتری در این زمینه دارد.

اگر به دنبال خرید دستگاه جوش با کیفیت و دریافت خدمات متمایز هستید، فروشگاه ابزار آذین یکی از بهترین گزینه‌ها برای شما است. فروشگاه ابزار آذین انواع دستگاه جوش را با بهترین کیفیت به شما عرضه می دارد.

مقایسه دستگاه جوش اینورتر با ژنراتور

دستگاه‌های جوش اینورتر و ژنراتور هر دو برای تامین انرژی مورد نیاز جوشکاری استفاده می‌شوند، اما تفاوت‌های اساسی بین آن‌ها وجود دارد. دستگاه جوش اینورتر از مدارهای الکترونیکی برای تبدیل و تنظیم ولتاژ و جریان استفاده می‌کند، در حالی که دستگاه جوش ژنراتور از یک موتور احتراقی برای تولید برق استفاده می‌کند.

دستگاه جوش اینورتر معمولاً سبک‌تر، کوچک‌تر و کم‌مصرف‌تر از دستگاه جوش ژنراتور است. همچنین، دستگاه جوش اینورتر امکان کنترل دقیق‌تر پارامترهای جوشکاری را فراهم می‌کند و جوش‌های با کیفیت‌تری تولید می‌کند. اما دستگاه جوش ژنراتور برای جوشکاری در مکان‌هایی که دسترسی به برق وجود ندارد، مناسب‌تر است.

در نهایت، انتخاب بین دستگاه جوش اینورتر و ژنراتور به نیازها و شرایط کاری شما بستگی دارد. اگر به دنبال یک دستگاه جوش سبک، کم‌مصرف و با قابلیت کنترل دقیق هستید، دستگاه جوش اینورتر گزینه مناسبی است. اما اگر نیاز به جوشکاری در مکان‌هایی دارید که دسترسی به برق وجود ندارد، دستگاه جوش ژنراتور انتخاب بهتری است.

جوشکاری با سیم، الکترود و پودر: کدام برای شما مناسب است؟

همانطور که در انواع دستگاه جوش مولد هایی به کار رفته است عبارتند از اینورتر و ژنراتور و دینام و رکتی فایر و موتور جوش و ترامسفورماتور که هر کدام کارایی مخصوصی دارند و برای موارد مخصوصی به کار می روند. در ژنراتور که از دستگاه جوش با مولد اینور تر به دلیل وزن کمترش و جوش بهتر بسیار استفاده می شود. در دستگاه جوش با مولد ژنراتور جریان مستقیمی به وجود می آید که برخی از آن جریان برق را بالا می برد که مناسب می باشد ولی برخی از آن که احتراقی است به محیط زیست می تواند آسیب وارد کند. در دستگاه جوش با مولد دینام برق شهری به برق متناسب با دستگاه جوش تبدیل می شود. در دستگاه جوش با مولد ترامسفورماتور برق را مستقیم می گیرد و آن را به ولتاژ متناسب تبدیل می کند. در دستگاه جوش با مولد رکتی فایر که برق را یک طرفه می کند و با سه فاز کار می کند. در دستگاه جوش با مولد موتور جوش که موتور خود جریان تولید می کند که یک ژنراتور هم دارد که دو نوع ثابت و سیار دارد.

انتخاب بین جوشکاری با سیم (GMAW/FCAW)، الکترود (SMAW) و پودر (SAW) به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:

جوشکاری با الکترود (SMAW) یک فرآیند جوشکاری دستی است که نیاز به مهارت بالایی دارد، اما برای جوشکاری در شرایط سخت و دسترسی محدود، مناسب است. جوشکاری با سیم (GMAW/FCAW) یک فرآیند جوشکاری نیمه اتوماتیک یا اتوماتیک است که سرعت بالایی دارد و برای جوشکاری قطعات بزرگ و ضخیم، مناسب است. جوشکاری با پودر (SAW) یک فرآیند جوشکاری اتوماتیک است که برای جوشکاری قطعات بسیار بزرگ و ضخیم، مناسب است و جوش‌های با کیفیت بسیار بالا تولید می‌کند.

انتخاب جریان ثابت (CC) یا ولتاژ ثابت (CV)

دستگاه‌های جوش می‌توانند جریان ثابت (CC) یا ولتاژ ثابت (CV) باشند. دستگاه‌های جوش CC، جریان خروجی ثابتی را ارائه می‌دهند، در حالی که دستگاه‌های جوش CV، ولتاژ خروجی ثابتی را ارائه می‌دهند.

دستگاه‌های جوش CC برای فرآیندهای جوشکاری دستی مانند SMAW و GTAW مناسب هستند، زیرا اپراتور می‌تواند جریان جوشکاری را با تغییر فاصله بین الکترود و قطعه کار، کنترل کند. دستگاه‌های جوش CV برای فرآیندهای جوشکاری نیمه اتوماتیک یا اتوماتیک مانند GMAW و FCAW مناسب هستند، زیرا ولتاژ جوشکاری به طور خودکار تنظیم می‌شود تا طول قوس الکتریکی ثابت بماند.

انتخاب دستگاه جوش بر اساس آمپر

آمپر دستگاه جوش، نشان دهنده حداکثر جریانی است که دستگاه می‌تواند تولید کند. انتخاب دستگاه جوش با آمپر مناسب، به ضخامت قطعه کار و نوع فرآیند جوشکاری بستگی دارد. برای جوشکاری قطعات نازک، دستگاه جوش با آمپر پایین کافی است، اما برای جوشکاری قطعات ضخیم، دستگاه جوش با آمپر بالا مورد نیاز است.

به طور کلی، برای جوشکاری فولاد با ضخامت 3 میلی‌متر، دستگاه جوش با آمپر 100-150 آمپر کافی است. برای جوشکاری فولاد با ضخامت 6 میلی‌متر، دستگاه جوش با آمپر 150-200 آمپر مورد نیاز است. برای جوشکاری فولاد با ضخامت 12 میلی‌متر، دستگاه جوش با آمپر 200-250 آمپر مورد نیاز است.

نکات ایمنی در جوشکاری

جوشکاری یک فرآیند خطرناک است که می‌تواند منجر به آسیب‌های جدی شود. برای جلوگیری از آسیب، باید نکات ایمنی زیر را رعایت کنید:

جمع‌بندی

انتخاب دستگاه جوش مناسب، یک تصمیم مهم است که باید با توجه به نیازها، بودجه و شرایط کاری شما گرفته شود. در این راهنمای جامع، به بررسی انواع دستگاه‌های جوش، کاربردها، مزایا و معایب هر کدام پرداختیم. امیدواریم این اطلاعات، به شما در انتخاب بهترین دستگاه جوش برای پروژه‌هایتان کمک کند.

سوالات متداول دستگاه جوش